Matkovića most – bokeška pozornica života na prelazu iz 19. u 20. vijek

Matkovića most nalazi se u neposrednom zaleđu Herceg-Novog, na 450 mnv na Ljutom potoku. Sadašnji izgled  dobio je u 19. vijeku za vrijeme austrougarske vladavine Bokom. Dio je starog kamenog puta koji je vijekovima bio jedina komunikacija  Herceg Novog sa unutrašnošću. Putem i mostom se vršio  transport poljoprivrednih proizvoda, stoke, hrane; kao i malih topova na konjsku vuču i municije iz vojnog logora na Španjoli do vojnog logora u selu Kameno; snadbjevale su se kafane, kojih je uz ovu drevnu komunikaciju, u tom periodu na pelazu iz XIX u XX vijek bilo ukupno 17! Tako je  pored mosta, pop Mićo Avramović  sagradio, za ono doba velelepnu  kamenu kuću, u kojoj je ubrzo proradila i krčma (Avramovića krčma).

Oko mosta i krčme se vodio intenzivan društveni život, svojevremeno se tu okupljala omladina iz čitave Boke, naročito nedjeljom, slušajući i tancajući uz muzičke sastave (orkestre), koji su bili angažovani iz susjednih sela. Pošto je to bilo i omiljeno mjesto okupljanja oficira  Hidroplanske komande iz Kumbora, česta atrakcija je bilo prelijetanje hidroplanskog aviona tik iznad mosta. Piloti  su na taj način osiguravali sebi veću „popularnost“ kod djevojaka od običnih seoskih momaka iz komšiluka. Jedan od oficira je upravo tako osvoio srce Petrice Avramović – ćerke popa Mića, te postao vlasnik  kuće i kafane.

Avramovića krčma, danas

Avramovića krčma, danas

Više puta je zabilježena  posjeta kralja Aleksandra I Karađorđevića, unuka crnogorskog kralja Nikole, sina kneginje Zorke i kralja Petra I. Sa suprugom –  kraljicom Marijom je, za vrijeme svojih posjeta manastiru Savini, često  odlazio u šetnju kamenim putem kroz šumu do mosta i krčme, pozdravljajući se pri tom sa mještanima koji su bili počastvovani posjetama plemićkog para. Poznato je da je unuk kralja Nikole, bio prvi kralj sa ovih prostora koji je letio avionom. Starosjedioci i danas vjeruju da je jedan od aviona koji je povremeno prelijetao preko Matkovića mosta bio upravo avion Njegovog Veličanstva! Par je plijenio pažnju mještana i cijele Boke, pa bi Matkovića most i Avramovića krčma „živnuli“ nanovo čim bi se pročulo da je kralj sa porodicom  na konaku u Manastiru Savina. Tih dana bi stolove ispred objekta, a naročito ispod murve u čijem je hladu kraljica odmarala kada bi stigla ( i danas postoji to drvo), krasili najljepši stolnjaci koji su pokrivali kafanske stolove samo u izuzetnim prilikama, buketići svježe ubranih zelenih dekoracija su brižljivo mijenjani svakodnevno, piće bi se tih dana služilo u posebnim kristalnim čašama koje su se koristile isključivo za vrijeme kraljevih posjeta gradu,  iznosilo se samo „Matkovića vino“, jer su njihovi vinski podrumi bili najbolji u kraju…

Most je bilo mjesto na kome se zaljubljivalo i rastajalo, veselilo, pjevalo, pilo i bančilo, tugovalo, to je bio rustični modni i plesni podijum onoga vremena, bokeška pozornica života. Sve ovo je, Matkovića mostu i Avramovića krčmi obezbjedilo „poseban povlašteni status“ u široj okolini, na kraju XIX i početku XX vijeka.

U krčmi se, kao i u cijeloj Boki, tih godina često igralo „na karte“. Igralo se u novac, sa izuzetkom porodice Matković, koja  je svoje kartaške dugova plaćala   „karatijom vina“ (bačva zapremine 60 l, koja se u toj zapremini zvala „bačva karatija“). Vino iz podruma ove porodice  je bilo izuzetno dobro, i tradicionalno je bilo najcjenjenije u kraju.  Zabilježena je anegdota da je jedan iz porodice, izgubivši partiju karata, u krčmu pošteno donio „karatijo vina“. Ostali kartaši su se dogovorili da vino probaju i kažu da je  „krenulo na ostiku“ (ukiselilo se). Nadali su se da će Matković, da bi spasio „čast i obraz“, otići po drugu bačvu koja nije „pošla na ostiku“, te će oni tako „zaraditi“ dvije bačve dobroga vina. Ali čovjek se naljutio, i pošto je bio plahe naravi, uzeo je bačvu koju je donio, stavio na ogradu mosta, pozvao kartaše iz krčme, a kada su oni radoznali, izašli ispred kafane, sjekirom je rascijepao bačvu  uz riječi „E kad je ljuto, ide u Ljuti potok“. Ovaj se događaj dugo u krčmi prepričavao, jer  nije bilo zabilježeno  da je isti Matković opet izgubio partiju, te više nikad nije imao kartaški dug koji bi platio svojim dobrim vinom (na opštu žalost ostalih učesnika).

Danas je Matkovića most, kao i čitavo zaleđe, pomalo zaboravljen. Otkrije ga nanovo tek neki zalutali turista, koji odluči proći starim kaldrmisanim putem do Kamenog.

napomena: lokacija i priča su kandidovani za „Sva čuda Crne Gore“, konkurs koji je raspisalo Mnistarstvo održivog razvoja i turizma

Izvor: Agencija za razvoj i zaštitu Orjena

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *